Sinds 1 mei 2016 is de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) in werking getreden als vervanger van de VAR (Verklaring Arbeidsrelatie). Het doel van deze wet is om schijnzelfstandigheid tegen te gaan en duidelijkheid te bieden over de arbeidsrelatie tussen opdrachtgevers en opdrachtnemers. In de praktijk heeft de Wet DBA echter onvoldoende gewerkt, waardoor nieuwe wetgeving noodzakelijk is.
Het kabinet werkt daarom aan nieuwe regels om meer duidelijkheid te creëren voor zowel zzp’ers als opdrachtgevers. Waar eerder werd ingezet op een combinatie van de Wet Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR) en de Zelfstandigenwet, is de koers inmiddels aangepast.
Nieuwe koers kabinet
Het kabinet heeft besloten om delen van de VBAR los te laten en de druk te leggen op de Zelfstandigenwet als toekomstig wettelijk kader. Het doel is om meer rust en duidelijkheid te brengen in de markt, en tegelijkertijd schijnzelfstandigheid effectiever aan te pakken. De aanpak bestaat uit een aantal belangrijke onderdelen:
Stap 1 | Rechtsvermoeden van werknemerschap: Er wordt gewerkt aan de invoering van een rechtsvermoeden van werknemerschap bij een laag uurtarief (circa € 38,00 per uur d.d. 2026). Dit betekent dat ZZP’ers onder dit uurtarief makkelijker kunnen stellen dat zij feitelijk werknemer zijn. Het is dan vervolgens aan de opdrachtgever/werkgever om te bewijzen dat er géén sprake is van een dienstverband.
Dit onderdeel wordt gezien als een eerste stap en kan mogelijk eerder worden ingevoerd dan de rest van de wetgeving.
Stap 2 | De Zelfstandigenwet: De Zelfstandigenwet moet uiteindelijk het centrale toetsingskader gaan vormen. Deze wet richt zich op een duidelijkere beoordeling van de arbeidsrelatie aan de hand van twee toetsen:
- Ondernemerstoets: Beoordeelt of iemand zich daadwerkelijk als ondernemer gedraagt, bijvoorbeeld door het hebben van meerdere opdrachtgevers, het lopen van ondernemersrisico en zelf regelen van voorzieningen voor pensioen en arbeidsongeschiktheid en het in ‘economisch verkeer’ gedragen als zelfstandig ondernemer.
- Werkrelatietoets: Kijkt naar de feitelijke inrichting van het werk, zoals: vrijheid in werktijden, zelfstandigheid in de uitvoering van werkzaamheden, mate van aansturing door de opdrachtgever.
Belangrijk is dat alle criteria in samenhang meetellen voor de eindbeoordeling: er is geen enkel doorslaggevend criterium.
Handhaving
Belangrijk om te benadrukken is dat de Belastingdienst sinds 1 januari 2025 weer actief handhaaft op schijnzelfstandigheid. Dit betekent dat opdrachtgevers nu al risico lopen op naheffingen en correcties als achteraf blijkt dat sprake is van een dienstverband.
Ingangsdatum
Het kabinet streeft ernaar om onderdelen van de nieuwe wetgeving zo snel mogelijk in te voeren. Het rechtsvermoeden van werknemerschap lijkt daarbij de eerste concrete stap. De volledige invoering van de Zelfstandigenwet is echter nog afhankelijk van verdere politieke besluitvorming, waardoor exacte data nog niet definitief vaststaan.
Zodra hier meer over bekend is, informeren we je uiteraard graag!
HMP helpt je graag bij het controleren van overeenkomsten op schijnzelfstandigheid. Neem vandaag nog contact met ons op via 085 049 244 4 / hmp@hmp.nl
HMP | Realising Change… Bewezen expertise voor het daadwerkelijk oplossen van vraagstukken op het gebied van: Reorganiseren – HR Projecten –Arbeidsrecht – Mediation
