Vanaf 1 januari 2026 verdubbelt het UWV tijdelijk de beslistermijn voor WIA‑beoordelingen en herbeoordelingen van 8 naar 16 weken. Deze maatregel heeft gevolgen voor werknemers, werkgevers én voor het HR‑ en verzuimbeleid binnen organisaties. In dit artikel lees je wat er precies verandert, waarom deze wijziging is doorgevoerd en wat dit mogelijk betekent voor jouw organisatie.
Reden voor de verlenging
De wachttijden voor WIA‑beoordelingen lopen al langere tijd op. Dit komt vooral door een tekort aan verzekeringsartsen, terwijl het aantal (her)beoordelingsaanvragen blijft stijgen. Hierdoor lukt het UWV al geruime tijd niet om binnen de wettelijke termijn van 8 weken te beslissen. Door de termijn tijdelijk op 16 weken te zetten, wil het UWV werknemers en werkgevers meer duidelijkheid geven over de te verwachten doorlooptijd. Belangrijk: het UWV blijft streven naar een snellere beoordeling wanneer dat mogelijk is. Desondanks blijkt in de praktijk dat zelfs de 16‑wekentermijn soms moeilijk haalbaar is.
De verlenging vervalt zodra er voldoende verzekeringsartsen zijn en het aantal aanvragen afneemt. Wanneer dat het geval is, is onzeker. Verwachtingen binnen beleid en uitvoering laten juist oplopende achterstanden zien in de komende jaren.
Gevolgen voor werknemers
Voor werknemers blijft de aanvraagtermijn voor de WIA-uitkering gelijk: tussen week 88 en 93.
Om inkomensonzekerheid te beperken, neemt het UWV twee weken vóór de ingangsdatum van de WIA‑uitkering contact op met de werknemer. In dit gesprek wordt beoordeeld of een voorschot mogelijk is. Daarmee blijft de werknemer inkomsten ontvangen terwijl de beoordeling nog loopt. Als de werknemer het voorschot ontvangt en achteraf blijkt dat er geen recht op de WIA‑uitkering bestaat, dan wordt het voorschot teruggevorderd door het UWV.
Gevolgen voor werkgevers
Voor werkgevers die eigenrisicodrager zijn voor de WGA gelden speciale regels. In dit geval wordt de werknemer niet gebeld door het UWV en betaalt het UWV niet het voorschot, maar de werkgever. Dit kan op 2 manieren:
- Het UWV betaalt het voorschot aan de werknemer en de werkgever betaalt dit bedrag daarna terug aan het UWV.
- De werkgever betaalt het voorschot direct aan de werknemer, waarbij het UWV de hoogte van het voorschot laat weten.
Indien de werknemer geen recht heeft op een WIA-uitkering, dan wordt het betaalde voorschot door het UWV terugbetaald aan de werkgever.
Mag het UWV de beslistermijnen wel verdubbelen?
Het uitgangspunt in het bestuursrecht is dat een bestuursorgaan binnen een redelijke termijn beslist op een aanvraag (art. 4:13 Awb). Voor WIA‑beoordelingen wordt in de uitvoeringspraktijk een termijn van 8 weken gehanteerd. Indien tijdig beslissen niet lukt, kan – in individuele zaken – de beslissingstermijn onder voorwaarden worden opgeschort of verlengd, bijvoorbeeld wanneer de aanvrager instemt met uitstel, de vertraging aan hem is toe te rekenen, of sprake is van overmacht aan de zijde van het bestuursorgaan (vgl. art. 4:15 Awb).
De nu aangekondigde generieke verdubbeling naar 16 weken roept daarom de vraag op naar de rechtsgrond: abstracte, structurele capaciteitsproblemen gelden in de rechtspraak doorgaans niet als “overmacht” in de zin van de Awb, die ziet op abnormale en onvoorziene omstandigheden buiten de risicosfeer van het bestuursorgaan. Vanuit verschillende juridische hoeken is daarom kritiek geuit: de langdurige schaarste aan verzekeringsartsen kan moeilijk worden aangemerkt als overmacht, waardoor de generieke verdubbeling juridisch niet vanzelfsprekend is. De praktijksituatie moet straks duidelijkheid scheppen over de juridische houdbaarheid van de beslistermijnen. Zodra er uitspraken komen van de rechter, het UWV of het ministerie, informeren wij je uiteraard graag.
Wat kan HMP voor jou betekenen?
De verlenging van de beslistermijnen maakt het voor zowel werkgevers als werknemers belangrijker om het verzuimproces strak te organiseren. Een goed opgebouwd dossier, tijdige communicatie en heldere afspraken worden nóg essentiëler nu de onzekerheid rondom WIA‑beoordelingen toeneemt.
Als casemanager verzuim ondersteunen wij jouw organisatie bij het behouden van structuur en regie in iedere fase van het verzuimproces. Wij zorgen voor:
- tijdige stappen in het kader van de Wet verbetering poortwachter,
- duidelijke communicatie met werknemer, werkgever en betrokken professionals,
- een compleet en actueel dossier,
- begeleiding bij vragen rondom WIA‑aanvraag, voorschotprocedures en eigenrisicodragerschap,
- en het voorkomen van vertraging of onnodige risico’s.
Op die manier helpen we jouw organisatie om, ondanks de langere beslistermijnen, het verzuimproces soepel te laten verlopen en de impact voor werknemer én werkgever zo beperkt mogelijk te houden. Wil je meer weten of een vrijblijvend verzuim adviesgesprek inplannen? Neem dan contact op met onze verzuimexpert Kasia Noordam via k.noordam@hmp.nl / 085 049 244 4
HMP | Realising Change… Bewezen expertise voor het daadwerkelijk oplossen van vraagstukken op het gebied van:
